Mobile Payments - Thanh toán qua điện thoại di động làm thay đổi phong cách sống như thế nào

Tình hình tài chính của một gia đình cho thấy chiếc điện thoại đang ngày càng trở thành một chiếc ví cá nhân

Piao Jianfeng cho biết anh rất ít khi mang theo ví và đã không sử dụng máy ATM để rút tiền mặt trong hai năm liền. Thay vào đó, chiếc điện thoại đã trở thành ví của anh, và anh đã sử dụng nó để thanh toán cho gần như tất cả các nhu cầu hàng ngày của mình tại Bắc Kinh, từ tiền taxi cho tới tiền điện nước và tiền đi chợ hàng ngày.

Thói quen chi tiêu của Piao phản ánh công nghệ đang thay đổi đồng tiền và cách sử dụng nó ở Trung Quốc như thế nào. Trong một đất nước mà mới chỉ một thập kỷ trước đây chỉ có bảy triệu người có thẻ tín dụng và gần như tất cả các giao dịch được thực hiện bằng tiền mặt, hiện nay đã có cả một biển người gồm những người dân chủ yếu thực hiện thanh toán thông qua các thiết bị di động.

Năm ngoái, có tới 358 triệu người Trung Quốc, tức là gần một nửa số người sử dụng Internet của đất nước này, đã thực hiện thanh toán trên các thiết bị di động của họ, tăng gần hai phần ba kể từ năm 2014, theo một báo cáo của chính phủ gần đây cho biết. Giống như nhiều người Trung Quốc đã bỏ qua máy tính cá nhân để sử dụng trực tiếp các thiết bị điện thoại thông minh, họ cũng đã có một bước đại nhảy vọt tương tự như thế trong các hoạt động thanh toán của mình.

Có tới hơn 200 công ty cạnh tranh trong thị trường thanh toán qua điện thoại di động đang phát triển nhanh chóng. Dịch vụ Alipay của tập đoàn Alibaba Group Holding hiện đang thống trị thị trường, chiếm tới 73% tổng khối lượng giao dịch trong năm 2015, theo công ty nghiên cứu ở Bắc Kinh Analysys International cho biết. Dịch vụ WeChat Payment, một sản phẩm của tập đoàn Tencent Holdings, đứng thứ hai với thị phần khoảng 13%.

Công ty nghiên cứu này ước tính rằng người dân Trung Quốc sử dụng các thiết bị di động của họ để gửi tiền thanh toán và chuyển tiền, tổng cộng tới 16.4 nghìn tỷ nhân dân tệ (2.5 nghìn tỷ USD) trong năm ngoái, gấp đôi con số của năm 2014 và cao hơn 12 lần so với con số của năm 2013.

Alibaba và Tencent đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự bùng nổ nói trên. Ngoài việc kết nối hệ thống thanh toán của họ vào các trang web thương mại điện tử của riêng mình và với các ứng dụng gọi món ăn, taxi, massage và các hàng hóa và dịch vụ khác, họ cũng đã ký thỏa thuận với hàng triệu những nhà bán lẻ truyền thống - từ các nhà hàng và cửa hàng tạp hóa cho đến các siêu thị Wal- Mart Stores khổng lồ. Alipay áp dụng mức phí tối đa đối với các nhà bán lẻ là 0.6% giá trị của mỗi giao dịch tại Trung Quốc. Mức phí của WeChat thay đổi tùy theo từng trường hợp.

Alipay chiếm tới 73% thị phần thanh toán qua thiết bị di động của Trung Quốc.

Mối quan ngại lớn nhất đối với dịch vụ thanh toán qua điện thoại di động là an ninh. Nhưng ở một đất nước mà nhiều người tiêu dùng cho biết họ rất nghi ngờ các định chế tài chính truyền thống như các ngân hàng thuộc sở hữu nhà nước, những người khổng lồ về dịch vụ Internet đã giành được sự tin tưởng nhất định bằng cách thiết lập các quy tắc mà những người như anh Piao cảm thấy đáp ứng nhu cầu của họ tốt hơn. Vì vậy, hầu hết người tiêu dùng không cảm thấy họ thực hiện một bước nhảy vọt lớn về lòng tin khi sử dụng các ứng dụng thanh toán qua điện thoại di động.

Tất cả những điều đó đã giúp đặt Trung Quốc vào vị trí tiên phong về sử dụng hình thức thanh toán thông qua điện thoại di động, có nghĩa là lối sống dùng ít tiền mặt của những người như anh Piao có thể cho thấy thương mại điện tử qua thiết bị di động sẽ thay đổi cuộc sống ở những nơi khác như thế nào.

Dịch vụ thanh toán Alibay được chấp nhận tại các siêu thị ở Trung Quốc của tập đoàn bán lẻ Mỹ khổng lồ Walmart.

Anh Piao, 30 tuổi, sở hữu một salon tóc với vợ anh là Zhang Naiyu ở quận Sanlitun, thành phố Bắc Kinh, một khu mua sắm và giải trí nổi tiếng. Anh phụ trách khâu tạo kiểu tóc, trong khi vợ anh làm trang điểm và quản lý các cửa hàng và hai nhân viên. Hai vợ chồng Piao và cậu con trai 14 tháng tuổi của họ sống trong một căn hộ ở phía trên tiệm salon với bốn con mèo lông ngắn gốc Anh.

Khoảng 70% khách hàng của Piao (người viết bài này là một khách hàng trung thành của anh đã bốn năm) trả tiền thông qua dịch vụ WeChat. Ông Piao và vợ ông thích hình thức thanh toán đó hơn tiền mặt bởi vì họ cảm thấy nó an toàn, nhanh chóng và tiết kiệm thời gian do không phải nộp tiền vào các máy ATM hoặc ngân hàng. Bản thân họ cũng sử dụng hình thức thanh toán di động cho hầu hết các nhu cầu của mình.

Mua sắm hàng ngày. Đối với nhiều cửa hàng tạp hóa, họ mua sắm tại một siêu thị trong khu phố hoặc qua các nhà bán lẻ trực tuyến như JD.com và Yihaodian.com, thuộc sở hữu của Wal-Mart. Họ không chỉ sử dụng WeChat cho những nhà bán lẻ này, mà còn để đặt hàng các sản phẩm tươi sống và thịt tươi, được giao hàng từ một siêu thị ở con phố gần đó, cũng là nơi có một tài khoản WeChat. Họ mua tã cho em bé và thức ăn cho mèo, tất cả đều qua trang web Taobao của Alibaba, và thanh toán bằng Alipay.

Tiền điện nước. Họ sử dụng Alipay để trả các hóa đơn điện thoại, điện, và nước. Chỉ có các hóa đơn gas vẫn cần phải được thanh toán qua một ngân hàng.

Nhà hàng. Họ đặt món ăn mang đến nhà qua các ứng dụng giao món ăn và thanh toán bằng Alipay hoặc WeChat Payment, đều được chấp nhận tại nhiều nhà hàng khi họ đi ăn ở ngoài, kể cả tiệm bán mì bé tí xíu và chuỗi nhà hàng lớn của phương Tây như KFC và McDonald.

Quản lý tài sản. Anh Piao nói họ gửi 100,000 nhân dân tệ vào quỹ thị trường tiền tệ Alipay, được hưởng lãi suất hàng năm khoảng 2.6% - cao hơn mức lãi suất 0.3% của các ngân hàng thuộc sở hữu nhà nước. Tuy nhiên, ông Piao nói thêm rằng ông đã không đầu tư vào các quỹ tương hỗ và các sản phẩm bảo hiểm của Alipay vì lợi nhuận đầu tư đạt thấp hơn so với những gì mà cặp vợ chồng này mong đợi.

Những khoản mua sắm lớn. Giống như nhiều người Trung Quốc, anh Piao đã nghe những câu chuyện hãi hùng về gian lận thẻ tín dụng trong đó nhân viên lợi dụng quẹt thẻ hai lần hoặc chủ thẻ gặp nhiều khó khăn để được hoàn lại tiền, vì vậy anh và vợ anh thích sử dụng dịch vụ thanh toán Alipay hơn, thậm chí cả khi mua các sản phẩm lớn tại các chuỗi cửa hàng có uy tín. Khoản mua sắm lớn nhất của họ trong năm ngoái là một cái máy lọc không khí, được mua tại một chuỗi cửa hàng điện tử với giá hơn 10,000 nhân dân tệ, sử dụng dịch vụ thanh toán Alipay.

Vật tư kinh doanh. Trước đây, anh Piao trả tiền mặt cho các cửa hàng cung cấp vật tư cho các salon để tránh bị tính phí của thẻ tín dụng. Bây giờ những cửa hàng này cũng đều chấp nhận thanh toán qua điện thoại di động.

Tiền thuê nhà. Anh vẫn trả khoản chi phí này bằng tiền mặt, theo yêu cầu của người chủ nhà. "Họ là những người lớn tuổi,” anh giải thích. Đó là nơi nhận được hầu hết các thu nhập bằng tiền mặt của anh. Với các khoản chi tiêu khác, anh đã có thể tránh xa các máy ATM trong suốt hai năm liền.

Đôi khi, anh Piao bị rơi vào tình huống đi mua sắm ở một cửa hàng không chấp nhận cả thanh toán qua Alipay hoặc qua WeChat Payment. Nhưng cũng có một giải pháp di động cho tình huống đó: Anh chỉ việc chuyển số tiền phải thanh toán cho một nhân viên bán hàng, và nhân viên bán hàng đó sẽ thanh toán lại với nhân viên thu ngân giúp cho anh.

Lê Minh (theo WSJ)

Một nhân viên của JD.com kéo một chiếc xe đẩy xếp đầy hàng hóa đi qua một nhà kho của JD ở Trung Quốc vào năm ngoái. Các nhà bán lẻ trực tuyến là một trong số những người chấp nhận hình thức thanh toán thực hiện qua các thiết bị di động.
Chia sẻ bài viết này