Mùa cháy nhà đã đến: Điểm tên 8 nguy cơ hỏa hoạn phổ biến nhất trong ngôi nhà của bạn

Một vụ cháy gần đây tại một lâu đài rộng tới 16.000 bộ vuông nằm ngay trên triền sông của quận hạt Anne Arundel County, bang Maryland, đã cướp đi sinh mạng của sáu người, trong đó có hai ông bà và bốn đứa cháu của họ. Nguyên nhân của đám cháy, theo các nhà điều tra, là do một cây thông Noel cao tới 16-bộ mà chủ nhà đã để thắp sáng hầu hết thời gian trong đại sảnh phòng lớn của ngôi nhà. Một trục trặc về điện đã làm bắt lửa cây thông mới chỉ có hai tháng tuổi, và ngọn lửa sau đó nhanh chóng lan ra thiêu rụi phần còn lại của ngôi nhà.

Việc thiếu một hệ thống phun nước dập lửa bên trong tòa nhà, không có các vòi phun nước cứu hỏa cấp tốc và không có các nguồn nước khác ở gần nhà đã làm cho đội lính cứu hỏa gặp phải nhiều khó khăn cực độ khi tìm cách chiến đấu với trận hỏa hoạn khủng khiếp này.

Nhưng đó mới chỉ là một ví dụ. Thời tiết lạnh thường có nghĩa là mọi người đang dành nhiều thời gian ở nhà và thời gian ở trong nhà đó cũng làm tăng nguy cơ cháy nhà. Hiệp hội PCCC Quốc gia (NFPA) cho biết có hơn 360.000 vụ cháy toàn bộ cấu trúc nhà mỗi năm, gây ra thiệt hại lên tới khoảng 6-8 tỷ đô la.

Các nguyên nhân của các vụ cháy có thể bắt nguồn từ thức ăn đang nấu bị bỏ mặc trên bếp cho tới các ngọn nến đang cháy mà không ai trông. Từ thời điểm một ngọn lửa bắt đầu phát ra cho tới lúc toàn bộ cấu trúc ngôi nhà bị nhấn chìm hoàn toàn trong lửa thường chỉ mất ít hơn hai phút là, đó là lý do rất quan trọng cho những người cư ngụ trong nhà phải thoát được ra khỏi nhà càng nhanh càng tốt và không nên cố gắng để tự mình dập lửa của một đám cháy lớn.

Phần lớn các vụ cháy khùng khiếp đó có thể phòng ngừa ngăn chặn được nếu chúng ta có ý lưu tâm đề phòng và cẩn trọng để giảm thiểu các rủi ro.

"Theo kinh nghiệm của tôi, năm nguyên nhân có thể phòng ngừa nhất là các vụ cháy liên quan tới nấu ăn, nến cháy không giám sát, quá tải các mối nối điện, trục trặc thiết bị chiếu sáng và thiết bị gia dụng, và do hút thuốc lá hay xì gà," theo ông Damon Gersh, CR, chủ tịch và CEO của Maxons Restoration, Inc. New York, giải thích.

Dưới đây là tám nguyên nhân phổ biến nhất của các vụ cháy nhà được xác định bởi Hiệp hội Phòng Cháy Chữa Cháy (PCCC) Quốc gia Mỹ.

1. Các ngọn nến

Có ai mà không yêu sự lung linh lãng mạn của ánh nến? Nhưng, ngay cả khi bạn mê đắm hương thơm và không gian thơ mộng do các ngọn nến mang lại, bạn cần phải suy nghĩ lại trước khi thắp sáng một ngọn nến và rời khỏi phòng. Từ năm 2007-2011, NFPA cho biết có trung bình 10.630 vụ cháy ở Mỹ đã được bắt đầu bởi nến, cướp đi sinh mạng của 115 người và làm 903 người bị thương, gây ra khoảng  418 triệu USD về thiệt hại tài sản. Nghĩa là cứ mỗi ngày lại có trung bình 29 vụ hỏa hoạn do nến gây ra.

Khoảng một phần ba của những đám cháy nói trên đều bắt đầu vào phòng ngủ, gây ra tới 39% các ca tử vong có liên quan,và 45% các thương tích liên quan. Hơn một nửa trong số tất cả các vụ cháy do nến gây ra đều do nạn nhân đã để các cây nến quá gần các vật dễ cháy. Nến cần phải luôn luôn giữ khoảng cách ít nhất là 12 inch ( 30 cm) cách xa bất cứ vật gì có thể bốc cháy được.

Các nguyên nhân khác của các vụ cháy do nến bao gồm để nến cháy trong phòng mà không trong coi, hoặc do một người nào đó nghịch các ngọn nến này. Ngay cả một sự việc đơn giản như làm đổ một ngọn nến khi ai đó va  phải cái bàn trên đó có thắp nên, hoặc một con vật nuôi trong nhà vấp vào một ngọn nến là đủ để bùng lên một đám cháy lớn.

Có nhiều vụ cháy ngọn nến trong tháng Mười Hai và tháng Giêng, và ba ngày có nhiều các vụ cháy nhất là đêm Giáng sinh, ngày Giáng sinh và ngày Năm mới.

Lời khuyên an toàn:

  1. Đừng bao giờ để ngọn nến đang cháy gần vật dễ cháy.
  2. Đừng bao giờ để ngọn nến đang cháy trong phòng của một đứa trẻ hoặc một phòng không có người ở.
  3. Hãy chắc chắn rằng ngọn nến phải vừa khít với đế nến để chúng không bị đổ nhào.
  4. Thổi tắt tất cả các ngọn nến trước khi ra khỏi phòng hoặc đi ngủ.

2. Hút thuốc

Trong khi số lượng các vụ cháy do hút thuốc lá đang có xu hướng giảm, NFPA cho rằng vẫn còn có trung bình 17.600 vụ cháy liên quan mỗi năm, làm 490 người chết và gây ra hơn  516 triệu USD về thiệt hại tài sản.

Một báo cáo năm 2013 của NFPA cho biết số lượng các vụ cháy liên quan hút thuốc lá đã giảm xuống 73% từ năm 2008-2011, do phần lớn nhờ vào sự suy giảm của số người hút thuốc. Các quy định mới cho việc tạo ra nệm không cháy, quần áo và đồ đạc chống cháy cũng đã giúp giảm thiểu các vụ cháy này.

Điều thú vị là, nguy cơ tử vong trong một vụ cháy nhà gây ra bởi hút thuốc lá tăng cùng với tuổi thọ cho tới 85 tuổi. Gần một nửa số nạn nhân bị thiệt mạng trong các vụ cháy nhà loại này có tuổi từ 65 trở lên.

Lời khuyên an toàn:

  1. Nếu bạn hút thuốc, hãy cố gắng hút thuốc bên ngoài.
  2. Sử dụng gạt tàn thuốc có thiết kế to và chắc chắn để đựng đầu mẩu thuốc lá và tro thuốc lá.
  3. Tìm các đầu mẩu thuốc lá bị rơi vào dưới các đồ đạc nội thất và giữa các nệm ghế để đảm bảo không có đầu mẩu thuốc nào đang cháy lại rơi vào một chỗ nào đó mà không ai nhìn thấy chúng.
  4. Không hút thuốc ở trên giường, khi bạn đang mệt mỏi, hoặc khi bạn ở gần các bình cung cấp oxy y tế.

3. Điện & Đèn

Các vụ cháy về điện có thể có một số nguồn gốc khác nhau. Chúng có thể được gây ra bởi một sự cố thiết bị, từ một mạch điện hoặc một dây dẫn kéo dài bị quá tải, hoặc từ một bóng đèn bị quá nóng, máy sưởi, máy giặt, máy sấy hoặc thiết bị khác.

Theo NFPA, trong năm 2011 khoảng 47.700 vụ cháy toàn bộ cấu trúc nhà bị gây ra bởi một nguyên nhân về lỗi phần điện hoặc sự cố. Những vụ cháy này khiến 418 người chết, 1.570 người bị thương và gây ra tới 1,4 tỷ USD thiệt hại về tài sản. Dây điện chiếm 63% các vụ cháy thống kê trong giai đoạn 2007-2011, có liên quan đến sự phân phối điện và các thiết bị chiếu sáng.

Lời khuyên an toàn:

  1. Đừng để xảy ra quá tải các ổ cắm điện hoặc dây điện kéo dài.
  2. Hãy chắc chắn rằng bạn dùng đúng loại dây điện cho công việc - dây điện bên trong nhà thì dùng cho các nhiệm vụ ở trong nhà, dây điện tải lớn chịu được thời tiết thì sử dụng cho các nhiệm vụ ngoài trời.
  3. Đừng để đèn Giáng sinh, cây Giáng sinh, hoặc đèn halogen thắp qua đêm hoặc khi bạn không có ở nhà. Thuê một thợ điện tổng kiểm tra hàng năm tình hinh hệ thống dây điện trong nhà bạn.

4. Máy sấy và máy giặt

Hỏa hoạn liên quan tới máy sấy quần áo xảy ra thường xuyên hơn người ta tưởng, gây ra tới 16.800 vụ cháy nhà năm 2010 và hơn 236 triệu USD về thiệt hại tài sản. Các nguyên nhân thường gặp nhất của các đám cháy từ máy sấy là do sợi bông/ bụi (29%) và do quần áo (28%). Đối với máy giặt,các nguyên nhân gây cháy là do dây hoặc cáp cách điện không đảm bảo (26%), do hỏng tủ để máy giặt (21%) hoặc dây chuyền động của máy (15%).

Máy sấy có liên quan tới 92% các đám cháy về thiết bị, trong đó các các nguy cơ cháy về cơ bản là giống nhau cho cả máy sấy chạy gas và máy sấy chạy điện.

Lời khuyên an toàn:

  1. Làm sạch bộ lọc sợi vải thường xuyên và không chạy các máy sấy mà không có bộ lọc này.
  2. Đối với máy sấy khí và propane, cần chắc chắn rằng không có bất kỳ rò rỉ nào trong đường dây.
  3. Cho máy sấy thoát nhiện ra bên ngoài ngôi nhà và đảm bảo không có vật gì làm chặn tắc các ống thông hơi của máy.
  4. Làm sạch đường ống thông hơi và khu vực nơi lắp bộ lọc sợi bông.
  5. Giữ cho khu vực xung quanh máy sấy không có các vật liệu dễ cháy.

5. Sét đánh

Khác với các hình thức cháy nhà khác thường, xảy ra thường xuyên hơn trong những tháng mùa đông, hỏa hoạn do sét gây ra có nhiều khả năng xảy ra trong tháng Sáu, tháng Bảy và tháng Tám vào cuối buổi chiều hoặc buổi tối. Từ 2007-2011, NFPA cho biết có trung bình 22.600 vụ cháy mỗi năm do sét đánh.

Sét gây ra nguy cơ lớn nhất ở ngoài trời và thường xuyên tấn công các điểm cao nhất trên một cấu trúc. Nó cũng có thể gây ra cháy rừng.

Lời khuyên an toàn:

  1. Tránh xa cửa ra vào và cửa sổ trong một cơn bão điện.
  2. Không sử dụng điện thoại có dây, máy tính, TV hay thiết bị điện khác khi có bão.
  3. Tháo phíc nguồn của các thiệt bị điện tử - TV, thiết bị âm thanh nổi, máy tính và lò vi sóng để giảm thiểu thiệt hại nếu có một cú sét đánh gần đó.
  4. Tránh hệ thống ống nước như bồn rửa, bồn tắm và vòi nước khi đang có giông bão và sấm chớp..

6. Trẻ em chơi với lửa

NFPA nói rằng trẻ em gây ra trung bình khoảng 7.100 vụ cháy nhà mỗi năm, gây thiệt hại 172 triệu USD về tài sản. Tháng Bảy là tháng nhiều các vụ cháy nhất, và nam giới là thủ phạm gây ra phần lớn (83%) các vụ hỏa hoạn này. Trẻ nhỏ dưới sáu tuổi có nhiều khả năng làm bùng cháy hỏa hoạn bên trong nhà, do sử dụng diêm hoặc bật lửa để đánh lửa. Các khu vực phát cháy nhiều nhất là phòng ngủ (39%), nhà bếp (8%) và phòng khách/ phòng gia đình/phòng ngách (6%). Trẻ lớn hơn thường có xu hướng gây ra hỏa hoạn ở bên ngoài nhà.

Lời khuyên an toàn:

  1. Để diêm, bật lửa và các dụng cụ đánh lửa khác ra khỏi tầm với của trẻ em.
  2. Dạy trẻ em các kiến thức về an toàn cháy nổ ngay từ khi còn nhỏ.
  3. Hãy chắc chắn rằng trẻ em có sự giám sát đầy đủ của người lớn.

7. Cây thông Giáng sinh

Giống như hỏa hoạn do nến, hỏa hoạn do cháy cây Giáng sinh thường phổ biến hơn trong những ngày nghỉ, với 43% xảy ra trong tháng Chạp và 39% trong tháng Giêng. NFPA cho biết trung bình 230 vụ cháy được cho là do cây Giáng sinh mỗi năm và thường là các vụ cháy nghiêm trọng vì các yếu tố góp phần vào hỏa hoạn: một cây khô, đèn điện và một nguồn cung cấp nhiên liệu cháy (các quà tặng) được xếp dưới bóng cây . Cháy cây Giáng sinh gây ra trung bình 18.3 triệu USD về thiệt hại tài sản mỗi năm.

Các nguyên nhân phổ biến nhất là trục trặc về điện (32%), để cây thông quá gần một nguồn nhiệt như lò sưởi hoặc bếp củi (17%) hoặc quá gần với các ngọn nến (7%).

Lời khuyên an toàn:

  1. Giữ cho cây Giáng sinh được tươi sống bằng cách tưới nhiều nước và vứt chúng đi trước khi chúng trở nên những cành cây khô.
  2. Tắt đèn trang trí trên cây trước khi rời khỏi nhà hoặc đi ngủ.
  3. Kiểm tra đèn chiếu sáng xem có bị chập điện hay có vấn đề gì về điện không trước khi mắc  chúng lên cây.

8. Nấu ăn

Nguyên nhân hàng đầu của các vụ cháy nhà là do nấu ăn - thường do bạn để nồi hoặc chảo không giám sát trên bếp trong khi bạn chạy đi để làm điều gì đó “chỉ trong một phút”.  NFPA cho biết rằng 40% của tất cả các vụ cháy nhà, tức là trung bình mỗi 156.600 năm, đã bùng phát theo kiểu này, gây ra tới 853 triệu USD về thiệt hại tài sản. Hai phần ba số vụ cháy bị gây ra do thực phẩm hoặc các vật liệu khác bị bắt lửa và bốc cháy.

Đám cháy có nhiều khả năng bùng ra trên mặt bếp (57%) so với trong lò nướng (16%), chủ yếu là do chiên rán. Hầu hết các thương tích xảy ra khi các đầu bếp cố gắng để dập lửa.

Một vài năm trước đây ở Florida, các nhà điều tra đã thấy một loạt các vụ cháy nhà gian lận xuất phát từ  trong nhà bếp, khi chủ nhà để thức ăn nấu trên bếp trong khi họ chạy đến các cửa hàng để mua một gia vị nào đó bị thiếu. Dầu mỡ sẽ bị bắt lửa và ngọn lửa lây lan từ đó. Một dấu hiệu báo động về gian lận cho các cán bộ đánh giá thiệt hại để bồi thường bảo hiểm, đó là khi chủ nhà không gọi cho sở cứu hỏa để thông báo hỏa hoạn và được giúp đỡ.

Lời khuyên an toàn:

  1. Hãy cảnh giác khi nấu ăn và không nên để thức ăn đang nấu trên bếp mà không giám sát.
  2. Đừng đổ nước vào một đám cháy chảo mỡ, mà đậy nắp chảo lại để dập lửa.
  3. Nếu lò nướng bị bùng lửa, tắt lò đi và đóng cửa lò lại cho đến khi đám cháy tự bị dập tắt.
  4. Giữ quần áo, đế đựng nồi, khăn giấy và các vật dụng dễ cháy khác cách xa các ngọn lửa trên bếp.
  5. Lắp máy dò khói và báo cháy trong nhà và giữ một bình chữa cháy gần đó trong trường hợp cần thiết.

"Rất nhiều những thiệt hại hỏa hoạn mà chúng tôi được yêu cầu phục hồi đáng lẽ có thể đã được ngăn chặn, nếu chủ nhà đã không rời khỏi bếp trong khi đang nấu thức ăn trên bếp, hoặc có thể tránh được nếu không lạm dụng việc sử dụng các dây điện kéo dài”, theo ông Jack White, phó chủ tịch dịch vụ kỹ thuật tại công ty Rainbow International, giải thích.

Nếu bạn không may là nạn nhân của một vụ hỏa hoạn, sau đây là một số lời khuyên từ công ty Rainbow International và Hiệp hội Công nghiệp Phục hồi:

  1. Kiểm tra chính mình xem có bị chấn thương và tìm cách điều trị nếu cần thiết.
  2. Tìm một nơi để ở. Dịch vụ cứu trợ thiên tai tại địa phương như Hội Chữ thập đỏ có thể giúp đỡ và cung cấp thực phẩm và nhu yếu phẩm khác. Đừng quên để tìm một nơi an toàn cho vật nuôi của bạn.
  3. Không tìm cách vào trong nhà cho đến khi điều kiện là an toàn để làm như vậy
  4. Kiểm tra nhà. Nói chuyện với nhân viên cứu hỏa về những gì có thể được cứu vớt được.
  5. Khi điều kiện an toàn cho phép vào trong nhà, kiểm tra các giấy tờ quan trọng như giấy khai sinh, thẻ an sinh xã hội, hợp đồng bảo hiểm và giấy phép lái xe.
  6. Thông báo cho công ty bảo hiểm của bạn về vụ cháy.
  7. Giữ một hồ sơ lưu về tất cả mọi người bạn đã nói chuyện với liên quan đến vụ cháy. Trí nhớ thường hay bị lẫn lộn trong khi có rất nhiều chi tiết cần phải theo dõi trong vài tuần tới.
  8. Lập một danh sách các vật dụng của hộ gia đình và chụp ảnh các vật dụng bị hư hỏng.
  9. Giữ các hóa đơn của các khoản chi phí như: quần áo, thuốc men, các bữa ăn và chỗ ở.
  10. Liên hệ với các thành viên trong gia đình và bạn bè thân thiết để cho họ biết những gì đã xảy ra, đặc biệt là nếu bạn sẽ được di chuyển đến nơi ở tạm thời.
  11. Chọn nhà cung cấp dịch vụ và phải kiểm tra kỹ các thông tin về họ thông qua các nguồn tin tham chiếu cần thiết.

Lê Minh ( theo BI, tổng hợp).

Chia sẻ bài viết này