Dan Peate, một nhà đầu tư mạo hiểm và doanh nhân ở miền Nam California, đã nghĩ đến việc mua một chiếc xe Tesla Model X cách đây vài năm cho đến khi anh gọi cho công ty bảo hiểm của mình để tìm hiểu xem mức phí bảo hiểm của anh sẽ tăng lên là bao nhiêu.

“Họ đã báo giá cho tôi mức tăng 10,000 đô la Mỹ một năm,” anh Peate nhớ lại.

Đối với tất cả các mối quan tâm về tai nạn liên quan đến xe ô tô không người lái, bao gồm cả những rắc rối của Tesla, với chế độ Tự lái tự động hạn chế, chúng ta có thể dễ dàng quên đi một trong những đức tính được cho là ưu điểm của xe tự lái: Chúng sẽ giúp cho giao thông được an toàn hơn. Một loạt các thiết bị cảm biến, radar và camera hiện đại ​​sẽ tinh thông hơn trong việc phát hiện các rắc rối hơn là bằng tai và mắt của chúng ta. Và máy tính thì không bao giờ bị say rượu, bị lơ đễnh do kiểm tra ứng dụng hò hẹn Tinder, hoặc ngủ gật trong khi lái xe.

Anh Peate, 40 tuổi, trước đây đã thành lập một công ty có tên Hixme, một công ty chuyên cung cấp bảo hiểm sức khỏe theo nhóm. Giờ đây, anh muốn thành lập một công ty chuyên cung cấp bảo hiểm cho các phương tiện có chế độ lái tự động (và cuối cùng là xe tự lái hoàn toàn). Kinh nghiệm của anh với công ty bảo hiểm của chiếc xe không người lái lỗi thời của mình đã xác nhận nhu cầu thực sự của thị trường này.

Khi các công ty bảo hiểm và chuyên gia tính toán tìm cách định phí bảo hiểm cho một loại rủi ro mới, Peate nói, họ tính phí cao hơn vì họ không có đủ dữ liệu. Với số lượng rất ít xe hơi Model X lưu thông trên đường, hồ sơ an toàn của những chiếc xe này vẫn rất mơ hồ. Nhưng Tesla Inc. và các nhà sản xuất ô tô khác đang tiến hành thu thập hàng núi dữ liệu về hoạt động của những chiếc xe của họ để cải thiện việc tự động hóa. Peate cho biết anh nhận ra rằng “chúng ta có thể nhận được một lượng lớn dữ liệu trên toàn bộ các xe ô tô đó và có thể cung cấp bảo hiểm mà không phải chờ đợi nhiều năm để có đủ dữ liệu về các vụ tai nạn” sau khi chúng xảy ra.

Điều này cũng cho phép một công ty bảo hiểm cắt giảm mức phí bảo hiểm cho người lái xe khi họ sử dụng chế độ lái xe tự hành nhiều hơn.

Vào ngày 30 tháng 1 vừa qua, Peate đã công bố thành lập Avinew, với 5 triệu đô la Mỹ vốn khởi nghiệp được đầu tư bởi quỹ Crosscut Venture ở thành phố Los Angeles. Sản phẩm bảo hiểm của công ty khởi nghiệp này sẽ giám sát việc các tài xế sử dụng các tính năng tự lái trên xe ô tô do các công ty sản xuất bao gồm Tesla, Nissan, Ford và Cadillac, qua đó xác định mức giảm phí bảo hiểm dựa trên cách thức mà khách hàng sử dụng tính năng này như thế nào. Avinew có thỏa thuận với hầu hết các nhà sản xuất xe hơi và đang nỗ lực để ký kết hợp tác với các nhà sản xuất còn lại, Peate cho biết, để cho phép công ty có thể truy cập dữ liệu lái xe một khi được khách hàng cho phép.

Công ty tư vấn Deloitte, trong báo cáo về triển vọng ngành bảo hiểm năm 2019, đã dự kiến viễn cảnh sắp xảy ra. “Sự gia tăng của kết nối…đã tạo ra một lượng lớn dữ liệu thời gian thực và biến mối quan hệ của công ty bảo hiểm với các chủ hợp đồng bảo hiểm từ trạng thái tĩnh và giao dịch theo thỏa thuận sang trạng thái năng động và tương tác qua lại với nhau.” Avinew cho biết công ty này dự kiến sẽ bán hợp đồng bảo hiểm vào cuối năm nay tại một số các tiểu bang được lựa chọn.

Chiếc xe Tesla Model S, được trang bị chức năng tự lái Autopilot. Ảnh: David Paul Morris / Bloomberg.

Sự chuyển đổi này cho thấy sẽ có một cuộc khủng hoảng lớn hơn, đe dọa sự tồn tại của chính ngành công nghiệp bảo hiểm xe hơi trị giá hàng tỷ đô la Mỹ. Nếu không có ai lái xe, tại sao chúng ta cần phải mua bảo hiểm ô tô? Phí bảo hiểm và doanh thu của công ty bảo hiểm dựa trên khả năng tài xế gặp tai nạn, cũng như tỷ lệ tai nạn thực tế. Với hơn 90 phần trăm các vụ tai nạn xảy ra do lỗi của con người, việc đưa người lái xe ra khỏi phương trình tính toán sẽ mang lại những thay đổi lớn cho các công ty bảo hiểm.

“Vấn đề này thường xuyên được đề cập đến trong mọi cuộc trao đổi về chiến lược,” theo ông Michelle Krause, giám đốc điều hành cấp cao trong nhóm dịch vụ khách hàng bảo hiểm của hãng tư vấn Mỹ Accenture, cho biết. Các doanh nghiệp bảo hiểm lớn “đang rất tập trung vào việc tìm hiểu công nghệ đứng đằng sau quá trình tự động hóa và cơ hội nào sẽ dành cho họ.”

Bộ phận tư vấn của Krause, sử dụng kết quả nghiên cứu từ Viện Công nghệ Stevens ở New Jersey, đã công bố một báo cáo năm 2017 dự báo các mối đe dọa cho các công ty bảo hiểm khi tự động hóa hành vi lái xe trở nên phổ biến hơn. Các tác giả nhận thấy mức phí bảo hiểm thấp hơn có thể dẫn đến việc sụt giảm tới 12.5% tổng doanh thu phí của thị trường vào năm 2035, và trong khi các dòng sản phẩm bảo hiểm mới tập trung vào xe tự lái sẽ bù đắp một phần tổn thất nói trên, sự sụt giảm của doanh thu phí bảo hiểm sẽ không thể bù đắp được bằng mức tăng số lượng của các dịch vụ mới đó.

Một tin tốt cho ngành bảo hiểm là vẫn còn đủ thời gian để tìm cách đối phó. Viện Stevens ước tính đến năm 2035, sẽ chỉ có 23 triệu xe ô tô tự lái trên các con đường giao thông của Mỹ, chưa đến 10% trong tổng số xe của ngày hôm nay. Và cho đến nay, công nghệ cần thiết cho các tính năng tự lái là cực kỳ tốn kém để sửa chữa, có nghĩa là doanh thu phí bảo hiểm ban đầu sẽ tăng lên khi có nhiều xe ô tô có tính năng tự lái được tung ra thị trường.

Ông David Ross Keith, một giáo sư trợ lý về hệ thống động lực học tại Viện Công nghệ Massachusetts của Mỹ cho biết, “Khi bạn hình dung về tất cả các bộ cảm biến và các thiết bị hiệu chuẩn, chỉ một va chạm nhỏ ở đuôi xe cũng có thể làm phát sinh chi phí sửa chữa tốn kém hơn rất nhiều.”

Khi mức độ tự động hóa đạt đến cấp độ 4 và 5 – tương đương với khả năng tự chủ hoàn toàn kèm theo tùy chọn cho phép người lái chiếm quyền điều khiển, và mức độ hoàn toàn tự động – tương đương với việc không có sự tham gia của con người – thì khi đó bảo hiểm xe ô tô sẽ có những thay đổi đáng kể.

“Có thể dự kiến rằng trong tương lai ngành bảo hiểm sẽ trở thành một ngành công nghiệp ít phải đối mặt với người tiêu dùng,” theo ông Keith của đại học MIT cho biết.

Đó là bởi vì người lái xe không còn là nhân tố gây rủi ro. Ông Rodney Parker, phó giáo sư về quản lý hoạt động tại Đại học Indiana, cho biết. “Trách nhiệm pháp lý khi đó có thể dịch chuyển từ cá nhân sang nhà sản xuất xe hơi và người cấp phép phần mềm điều khiển hệ thống AV.”

Báo cáo của Accenture cũng đồng tình với nhận định này. Điều đó có nghĩa là các công ty bảo hiểm sẽ bán được nhiều hợp đồng bảo hiểm hơn cho các công ty xe hơi và ít hợp đồng bảo hiểm hơn cho các tài xế: Các nhà sản xuất và nhà cung cấp hệ thống truyền thông, phần mềm và cảm biến sẽ phải chịu trách nhiệm về những thất bại của sản phẩm của mình, thay vì các tài xế phải trả tiền vì đã không kiểm tra điểm mù của họ khi vận hành xe.

Ở tầm rộng hơn, bản chất của rủi ro sẽ thay đổi, theo ông Hyejin Youn, giáo sư tại Đại học North Western của Mỹ cho biết. Khi con người ngồi sau tay lái, “rủi ro tai nạn mang tính ngẫu nhiên, và rủi ro ngẫu nhiên đó sẽ có đồ thị phân phối xác xuất theo hình chuông thông thường. “Nếu rủi ro lại do phần mềm hoặc bộ phận cảm biến bị lỗi gây ra, thì xác suất của rủi ro khi đó sẽ mang tính hệ thống, chứ không còn là ngẫu nhiên nữa.”

Nationwide là một công ty bảo hiểm của Mỹ đã bắt đầu nghiên cứu về vấn đề này. Người lái xe ngày nay được đánh giá dựa trên các yếu tố bao gồm giới tính, tuổi tác và lịch sử lái xe. Bà Teresa Scharn, phó chủ tịch phụ trách phát triển sản phẩm cho biết, “nếu chúng tôi lấy dữ liệu từ chiếc xe, thì việc đánh giá rủi ro sẽ thay đổi đáng kể và trở nên rất phức tạp. Tất nhiên, các công ty bảo hiểm hiện đã hoạt động trong lĩnh vực quản lý dữ liệu rồi, nhưng “đây là một nhiệm vụ còn khó khăn hơn nhiều mà chúng ta phải thực hiện.” Giống như Nationwide, công ty bảo hiểm Mỹ Allstate cũng đang ráo riết thuê các chuyên gia về phân tích dữ liệu lớn, theo ông Don Civgin, Chủ tịch mảng dịch vụ doanh nghiệp, cho biết.

Thiết bị chuyển mạch của công nghệ xe tự lái ProPilot do hãng xe hơi Nissan Motor sản xuất. Ảnh: Kiyoshi Ota / Bloomberg.

Việc xác định ai là người có lỗi khi gặp sự cố có thể trở nên khó khăn trong thế giới mới của những chiếc xe ô tô tự lái này.

Nếu các bộ phận cảm biến bị lỗi, thì đó có phải là lỗi của nhà sản xuất ô tô hay lỗi của nhà cung cấp thiết bị cảm biến đó? Điều gì sẽ xảy ra nếu người lái xe không nhận được bản cập nhật chương trình phần mềm mới nhất – khi đó có phải lỗi của anh ta không? Nếu một chiếc xe Cadillac có lắp thiết bị Super Cruise bị mất kết nối internet, thì lỗi đó thuộc về nhà sản xuất xe hơi General Motors hay thuộc về công ty viễn thông Verizon? Điều gì sẽ xảy ra nếu chiếc xe bị hack và chuyển hướng đến nhà một tên trộm? Điều gì xảy ra nếu cơ sở hạ tầng của thành phố chuyên quản lý lưu lượng giao thông tự nhiên bị mất dữ liệu? “Là một xã hội, chúng ta sẽ phải tìm ra ai là người chịu trách nhiệm cho những điều khác nhau đó và điều đó sẽ quyết định ai là người bắt buộc phải mua bảo hiểm để bảo vệ khỏi những rủi ro này,” theo ông Keith của Đại học MIT cho biết. Còn giáo sư Youn của Đại học North Western thì coi đó là “một vấn đề về chính sách công, cần được giải quyết một cách tốt nhất bởi chính quyền.”

Tuy nhiên, đây sẽ là tất cả các cơ hội cho các công ty bảo hiểm truyền thống nào có thể thích nghi nhanh nhất – cũng như cho các công ty khởi nghiệp như Avinew. “Các hợp đồng bảo hiểm bảo vệ cho sản phẩm sẽ trở nên phổ biến hơn, trong khi việc cung cấp dịch vụ di chuyển sẽ khiến cho chúng ta muốn được bảo hiểm an toàn với tư cách là một hành khách,” theo ông Keith cho biết. Nếu không có ai lái xe, thì sẽ không cần phải mua bảo hiểm cho người lái xe.

Công ty bảo hiểm Nationwide cho rằng con đường trơn tru nhất ở phía trước sẽ là con đường mà mỗi công ty bảo hiểm và nhà sản xuất ô tô đều tham gia vào hành vi điều khiển xe. “Chúng tôi đang nỗ lực để xây dựng mối quan hệ sâu sắc hơn với các nhà sản xuất xe hơi,” theo bà Scharn cho biết.

Vậy điều đó có nghĩa là sẽ có xu hướng sát nhập giữa các công ty bảo hiểm và nhà sản xuất ô tô trong tương lai không xa hay sao? Ông Krause của hãng tư vấn Accenture nói rằng “những cuộc trao đổi đó đang diễn ra ngay khi chúng ta đang nói về vấn đề này.”

Tham gia CPTPP: Thị trường bảo hiểm đối mặt với cạnh tranh lớn

Vì sao hơn 20 năm, bảo hiểm nhân thọ vẫn chưa tạo được niềm tin cho khách hàng?

Cơn khát lợi nhuận đã thu hút các các công ty bảo hiểm nhân thọ của Hoa Kỳ đến sát bên bờ vực rủi ro

Lê Minh

Theo Bloomberg

 

 

 

 

BÌNH LUẬN

Mời bạn tham gia bình luận
Điền tên của bạn ở đây